|
|
Kraków 101.6 MHz
Kraków
101.6 MHz
Tarnów
101,0 MHz
Nowy Sącz
90,0 MHz
Zakopane
100,0 MHz
Andrychów
98,8 MHz
Gorlice
97,4 MHz
Krynica-Zdrój
102,1 MHz
Rabka-Zdrój
87,6 MHz
Szczawnica
90,0 MHz
|
Kontakt 4080 (SMS)
DZIEJE SIĘ COŚ W TWOJEJ OKOLICY?
SKONTAKTUJ SIĘ!
12 200 33 33 (antena)
12 630 60 00 (recepcja)
4080 (SMS)
500 202 323 (SMS i MMS)
redakcja@radiokrakow.pl
|
A
A
A

ŻEGOTA - dzieje krakowskiej filii Rady Pomocy Żydom

W archiwalnym rejestrze podopiecznych krakowskiej "Żegoty" znalazło się 309 nazwisk. Często pod jednym wpisem figurują całe rodziny, ale wiadomo, że odtwarzana zaraz po wojnie lista jest niepełna i powinna być kilkakrotnie dłuższa. O mało znanej działalności krakowskiej filii Rady Pomocy Żydom w Kole kultury Jolanta Drużyńska rozmawiała z historykiem Bartosz Hekselem , kuratorem wystawy w oddziale MHK "Fabryka Oskara Schindlera" "Żegota. Ukryta pomoc" oraz Krzysztofem Kulisiewiczem , wnukiem prof Tadeusza Seweryna , etnografa, muzealnika jednej z najważniejszych osób w krakowskiej RPŻ

J.Druzynska rozmawia z B.Hekselem i K.Kulisiewiczem

Deportacja Żydów z getta, ul. Lwowska, marzec 1943 https://pl.wikipedia.org/wiki/Getto_krakowskie#/media/File:Krakow_Ghetto_06694.jpg

Rada Pomocy Żydom kryptonim „Żegota” była unikalną, tajną organizacją afiliowaną przy polskich władzach. Jej celem było ratowanie żydowskich współobywateli, masowo mordowanych przez okupanta niemieckiego w latach II wojny światowej. Ryzykując własnym życiem, cywilni konspiratorzy ocalili z zagłady co najmniej kilka tysięcy osób. Jako oficjalna datę  jej powstania podaje się 4 grudnia 1942 roku . Została utworzona w Warszawie w miejsce Tymczasowego Komitetu im Konrada Żegoty, założonego 27 wrzesnia 1942 roku przez pisarkę Zofię Kossak - Szcucką, przewodnicząca katolickiego Frontu Odrodzenia Polski.

 

W Krakowie filia RPŻ powstała 12 marca 1943 roku., dzień przed ostateczną likwidacją krakowskiego getta. Ten tragiczny zbieg okoliczności ukształtował kierunki działania Rady, w kolejnych miesiącach[...] Pozbawiona środkó finansowych i struktur organizacyjnych krakowska "Żegota" w pierwszych tygodniach funkcjonowania mogła ograniczyć się jedynie do udzielenia pomocy doraźnej przede wszytskim uciekinierom z getta, w tym dostarczaniu fałszywych dokumentó i wyszukiwania kryjówek [ ...]

O [pierwszych tygodniach pracy Krakowskiej RPŻ  dowiadujemy się ze sprawozdania sporządzonego przez przewodniczącego Rady Stanisława Dobrowoslkiego. Pisał on , że  najpilnieszą kwestią było pozyskanie lokali stałych i pzrejściowych przeznaczonych m in. dla uciekinierów z obozu Plaszow, a także zwalczanie (likwidacja) zanstażystów "rekrutujących się z miejscowych szumowin społeczeństwa". 

Krakowską filię Rady Pomocy Żydom tworzyło zaledwie kilka osób [...] Przewodniczącym [...] został Stanisław Dobrowoslki ("Stanisław", "Staniewski") wyznaczony na to stanowsiko przez kierownictwo okręgowej PPS w Krakowie, mimo, że nie zajmował się wcześniej pomocą Żydom. Sekretarzem Rady i jedną z najbardziej wpływowych jej postaci był Wiesław Wójcik[...] także z PPS-WRN a skarbnikiem Anna Dobrowolska ze Stronnictwa Demokratycznego. Przedsatwicielem okręgowej Delegatury Rządu na Kraj był Tadeusz Socha ("Seweryn") , pelniący jednocześnie funkcję kierownika Walki Cywilnej. W skład rady weszli  również Jerzy Matus z SL [...] i Maria Hochberg "Mariańska", reprezentująca "środowiska żydowskie".

[...}

Jedną z najważniejszych osób, nie tylko w krakowskiej RPŻ, ale ogólnie w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego w okręgu krakowskim, był Tadeusz Seweryn (1894 - 1975), wybitny etnograf, muzealnik, członek PAU. Przed wojną był znanym nie tylko w Polsce, ale i w Europie autorem licznych prac naukowych a także uznanym malarzem i artystą plastykiem [...] Walczył w Legionach Polskich i wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku, w czasie okupacji niemieckiej był żołnierzem ZWZ-AK, działaczem SL , a od końca 1941 roku kierownikiem Okręgowego Kierownictwa Walki Cywilnej w KRakowie, przekształconego w 1943 r w Okręgowe Kierownictwo Oporu Społecznego. To z jego polecenia zaczęto wykonywać pierwsze wyroki śmierci na osobach kolaborujących z Niemacmi. Pełnił funkcję szefa biura krakowskiego Delegata Rządu.

 

 

Fałszywy Personalausweiss Tadeusza Seweryna na nazwisko Bronisława Kozlowskiego 1941. Fot. MHK

 

Tadeusz Seweryn był najwyższej rangi przedstawicielem Polskiego Państwa Podziemnego osobiście zaangażowanym w działalność Rady Pomocy Żydowm

(fr katalog Żegota.Ukryta pomoc  - Bartosz Heksel)

 

 

100%
0%
WASZE KOMENTARZE

Liczba komentarzy: 0